Liên bang, tiểu bang và địa phương đều thu thuế trên cùng một người, mỗi tầng theo một cách tính khác nhau.
Thuế thu nhập liên bang tính theo bậc
Đây là chỗ bị hiểu nhầm nhiều nhất. Thuế suất áp theo bậc, và mỗi bậc chỉ áp cho phần thu nhập nằm trong bậc đó, không áp cho toàn bộ thu nhập.
Nghĩa là khi thu nhập vừa vượt lên bậc cao hơn, chỉ phần vượt chịu thuế suất mới. Không bao giờ có chuyện kiếm thêm một đồng khiến tổng thu nhập sau thuế giảm đi — nỗi lo phổ biến này không có cơ sở.
Trước khi tính thuế, mỗi người được trừ một khoản chuẩn khá lớn. Ai có các khoản chi đặc thù lớn hơn khoản chuẩn thì có thể chọn liệt kê chi tiết, nhưng phần lớn người nộp thuế dùng khoản chuẩn cho gọn.
Những khoản trừ thẳng vào lương
Ngoài thuế thu nhập, bảng lương còn bị trừ các khoản đóng cho hệ thống hưu trí và bảo hiểm y tế người cao tuổi. Người sử dụng lao động đóng một phần tương ứng.
Đây không phải thuế theo bậc mà là tỷ lệ cố định, và phần đóng cho hưu trí chỉ áp tới một ngưỡng thu nhập nhất định. Vì thế người thu nhập rất cao có tỷ lệ đóng trên tổng thu nhập thấp hơn người thu nhập trung bình — một trong những điểm gây tranh luận thường xuyên.
Người làm tự do phải tự đóng cả hai phần, và đó là khác biệt lớn về gánh nặng mà nhiều người mới chuyển sang làm tự do không lường trước.
Tầng tiểu bang: rất khác nhau
Một số bang không thu thuế thu nhập cá nhân. Một số thu theo bậc như liên bang. Một số thu một tỷ lệ phẳng.
Nhưng bang không thu thuế thu nhập phải lấy tiền từ chỗ khác — thường là thuế bán hàng cao hơn, thuế bất động sản cao hơn, hoặc nguồn thu đặc thù như du lịch và tài nguyên. So sánh gánh nặng thuế giữa hai bang mà chỉ nhìn thuế thu nhập là so thiếu.
Người sống ở một bang và làm việc ở bang khác có thể phải khai thuế ở cả hai, với cơ chế khấu trừ để tránh bị đánh thuế hai lần trên cùng khoản thu nhập.
Thuế bán hàng và thuế bất động sản
Thuế bán hàng cộng vào lúc thanh toán chứ không nằm trong giá niêm yết — điều làm người nước ngoài luôn bỡ ngỡ ở lần mua hàng đầu tiên. Mức thuế do bang và cả địa phương cùng đặt, nên hai cửa hàng cách nhau vài cây số có thể tính khác nhau.
Thuế bất động sản do địa phương thu, tính theo giá trị nhà đất, và là nguồn tiền chính cho trường công cùng dịch vụ địa phương. Đây thường là khoản thuế lớn nhất mà một chủ nhà phải trả sau thuế thu nhập.
Vì sao phải tự khai thuế
Ở nhiều nước, cơ quan thuế tính sẵn và người dân chỉ xác nhận. Ở Mỹ, trách nhiệm khai thuộc về người nộp thuế, dù cơ quan thuế thực tế đã nhận báo cáo thu nhập từ phía chi trả.
Suốt năm, tiền thuế được tạm trừ vào lương theo ước tính. Cuối năm khai quyết toán: trừ thừa thì được hoàn, trừ thiếu thì nộp thêm.
Khoản hoàn thuế vì thế không phải tiền thưởng mà là tiền của chính mình bị giữ tạm suốt năm không lãi. Nhiều người vẫn cố ý để trừ dư như một cách tiết kiệm bắt buộc, dù về mặt tài chính đó không phải lựa chọn tối ưu.
Ai đang ở diện phải khai
Nghĩa vụ thuế liên bang gắn với tư cách cư trú thuế chứ không chỉ với quốc tịch. Người nước ngoài sống và làm việc tại Mỹ đủ lâu trong năm có thể trở thành người cư trú thuế và phải khai thu nhập toàn cầu.
Ngược lại, công dân Mỹ sống ở nước ngoài vẫn có nghĩa vụ khai thuế hằng năm, dù có cơ chế loại trừ một phần thu nhập kiếm ở nước ngoài và cơ chế khấu trừ thuế đã nộp cho nước sở tại. Đây là điểm khác biệt lớn so với hầu hết các nước, nơi nghĩa vụ thuế chấm dứt khi không còn cư trú.
Lên bậc thuế cao hơn có bị thiệt không?
Không. Thuế suất cao chỉ áp cho phần thu nhập nằm trong bậc đó, nên kiếm thêm luôn làm tăng thu nhập sau thuế.
Bang không thu thuế thu nhập thì rẻ hơn phải không?
Không nhất thiết. Bang đó thường bù bằng thuế bán hàng hoặc thuế bất động sản cao hơn. Phải so tổng gánh nặng chứ không chỉ một sắc thuế.
Hoàn thuế có phải là được thưởng không?
Không. Đó là phần tiền bị tạm trừ vượt mức nghĩa vụ thực tế trong năm, nay được trả lại, và không kèm lãi.
Công dân Mỹ sống ở nước ngoài có phải khai thuế không?
Có, nghĩa vụ khai vẫn còn hằng năm. Có cơ chế loại trừ một phần thu nhập kiếm ở nước ngoài và khấu trừ thuế đã nộp cho nước sở tại để tránh đánh thuế hai lần.
