DatNuocHoaKy.comMột siêu cường vận hành như thế nào
Bầu cử & chính trị

Đi bầu ở Mỹ: đăng ký, bầu sớm và bầu qua thư

Không có danh sách cử tri tự động toàn quốc — muốn bầu thì phải tự ghi danh, và cách ghi danh khác nhau ở từng bang.

a row of blue privacy voting booths in an empty community hall, plain floor, no people present

Không có danh sách cử tri tự động toàn quốc — muốn bầu thì phải tự ghi danh, và cách ghi danh khác nhau ở từng bang.

Bước đầu tiên: tự ghi tên mình vào

Ở nhiều nước, công dân đủ tuổi được tự động đưa vào danh sách cử tri. Mỹ không làm vậy. Trách nhiệm ghi danh thuộc về chính người muốn bầu.

Có bang cho ghi danh trực tuyến, có bang yêu cầu đơn giấy, có bang cho ghi danh ngay tại điểm bỏ phiếu trong ngày bầu cử, có bang đóng sổ trước ngày bầu cử vài tuần. Vài bang đã chuyển sang tự động ghi danh khi người dân làm bằng lái, nhưng đây chưa phải thông lệ chung.

Ghi danh gắn với địa chỉ cư trú. Chuyển nhà sang bang khác — hoặc đôi khi chỉ sang quận khác — là phải cập nhật, nếu không tên sẽ không có trong danh sách ở điểm bỏ phiếu mới.

Giấy tờ khi đi bầu

Yêu cầu giấy tờ tuỳ thân do từng bang quy định và chênh nhau rất nhiều: có bang bắt trình giấy tờ có ảnh, có bang chấp nhận hoá đơn tiện ích hoặc sao kê ngân hàng có địa chỉ, có bang chỉ cần ký xác nhận đối chiếu chữ ký.

Đây là một trong những chủ đề gây tranh cãi dai dẳng nhất. Một bên lập luận yêu cầu chặt giúp ngăn gian lận; bên kia cho rằng gian lận cá nhân hiếm tới mức không đáng kể, trong khi rào cản giấy tờ lại loại bỏ một số nhóm dân cư nhiều hơn hẳn các nhóm khác.

Ba cách bỏ phiếu

Cách truyền thống là đến điểm bỏ phiếu đúng ngày. Điểm bỏ phiếu được phân theo địa chỉ, không phải muốn đến đâu cũng được.

Bầu sớm cho phép đến bỏ phiếu trực tiếp trong một khoảng nhiều ngày trước ngày chính. Cách này giảm xếp hàng và giúp người không nghỉ làm được vào đúng ngày bầu cử.

Bầu qua thư là nhận lá phiếu về nhà, điền rồi gửi lại hoặc bỏ vào hòm thu. Một số bang gửi phiếu cho mọi cử tri ghi danh theo mặc định; số khác yêu cầu phải xin, và có nơi còn đòi nêu lý do.

Lá phiếu tạm

Nếu đến điểm bỏ phiếu mà tên không có trong danh sách hoặc có vướng mắc về giấy tờ, cử tri vẫn được bỏ một lá phiếu tạm.

Lá phiếu này để riêng, và chỉ được tính sau khi cơ quan bầu cử xác minh xong tư cách cử tri. Biết về nó rất hữu ích: nhiều người bị nói "không có tên" liền bỏ về, trong khi họ hoàn toàn có quyền yêu cầu một lá phiếu tạm.

Lá phiếu dài hơn bạn nghĩ

Người mới thường hình dung đi bầu là chọn một cái tên. Thực tế một lá phiếu ở Mỹ có thể dài vài trang: chức vụ liên bang, chức vụ bang, chức vụ địa phương, thành viên hội đồng học khu, đôi khi cả thẩm phán, cộng thêm các câu hỏi trưng cầu về trái phiếu hay sửa đổi hiến pháp bang.

Nhiều mục trong đó không có thông tin phổ biến rộng, nên cử tri hay bỏ trống phần dưới — hiện tượng phiếu rơi rụng dần về cuối. Chính những mục ít người bầu ấy lại thường tác động trực tiếp nhất tới thuế và dịch vụ nơi họ sống.

Vì thế phần lớn các bang gửi trước cho cử tri một bản hướng dẫn nêu nội dung từng mục và lập luận của cả hai phía đối với mỗi câu hỏi trưng cầu. Đọc trước bản này là cách hiệu quả nhất để không bỏ trống nửa lá phiếu.

Kiểm phiếu và vì sao kết quả không ra ngay

Việc kiểm do chính quyền địa phương thực hiện, theo quy trình của bang. Phiếu gửi qua thư phải đối chiếu chữ ký và thông tin trước khi được đưa vào kiểm, nên mất thời gian hơn phiếu bỏ trực tiếp.

Nhiều bang không cho phép bắt đầu xử lý phiếu qua thư trước ngày bầu cử, nên khối phiếu này bị dồn lại và ra kết quả muộn. Thêm nữa, phiếu gửi đúng hạn nhưng đến nơi sau ngày bầu cử vẫn được tính ở một số bang.

Đó là lý do con số hiển thị trong đêm bầu cử có thể lệch khá nhiều so với kết quả cuối, và sự lệch đó là bình thường về mặt quy trình chứ không tự nó là dấu hiệu bất thường.

Không ghi danh thì có bầu được không?

Phần lớn các bang là không. Một số bang cho ghi danh ngay tại điểm bỏ phiếu trong ngày bầu cử, nhưng đây không phải quy định chung.

Chuyển nhà thì phải làm gì?

Cập nhật ghi danh theo địa chỉ mới. Ghi danh gắn với nơi cư trú, nên không cập nhật thì tên sẽ không xuất hiện ở điểm bỏ phiếu mới.

Bị nói không có tên trong danh sách thì sao?

Vẫn có quyền yêu cầu một lá phiếu tạm. Phiếu này được để riêng và sẽ được tính sau khi cơ quan bầu cử xác minh xong tư cách cử tri.

Vì sao đêm bầu cử chưa có kết quả cuối?

Vì phiếu qua thư cần đối chiếu trước khi kiểm, nhiều bang không cho xử lý sớm, và một số bang vẫn tính phiếu gửi đúng hạn nhưng đến muộn. Kết quả dịch chuyển trong vài ngày là bình thường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0888 831 183